İşverenlerin SGK Borç Sorgulamasında Değişiklik 

Değerli okurlarım, 5510 sayılı Kanunu’nun 81/ı bendi ile getirilmiş olan 5 puanlık prim indirimi uygulaması Ekim/2008 ayından buyana devam etmektedir. 

 

Bugüne kadarki uygulamada; 5 puanlık prim indiriminden yararlanabilmek için işyeri bazında borç sorgulaması yapılmakta idi. 

 

Buna göre, bir işverenin Türkiye genelinde birden fazla işyeri varsa, sadece borcu olan işyerlerinde 5 puanlık indirimden yararlanılamamakta, borcu olmayan işyerlerinde ise 5 puanlık prim indiriminden yararlanılabilmekte idi. 

 

Buna göre, işverenin birden fazla SGK işyeri dosyasının bulunması halinde, Türkiye genelindeki tüm işyerlerinden kaynaklanan yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekmekte olup, aksi halde tüm işyerlerinde 5 puanlık indirimden faydalanılamayacaktır. 

 

Örnek: (A)  Limited Şirketinin, Mardin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nde işlem gören işyerinden dolayı yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmamasına karşın, Şırnak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nde ödeme vadesi geçmiş prim borcunun bulunduğu varsayıldığında, işveren Şırnak Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ndeki işyerinin yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi borcunu gecikme cezası ve gecikme zammı ile ödemediği sürece Mardin Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’nde işlem gören işyerinden de beş puanlık indiriminden  yararlanamayacaktır. 

 

Borç sorgulama kapsamına giren borçlar 
Borç sorgulaması gerçek kişi işverenlerde T.C. Kimlik numarası, tüzel kişi işverenlerde ise vergi kimlik numarası esas alınmak suretiyle yapılacaktır. 

 

İşverenin Türkiye genelinde yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunup bulunmadığının tespiti sırasında; 

 

İşverenlerin SGK’da kendi adına tescil edilmiş tüm işyerlerinden ve kendi adına tescil edilmiş tüm alt işverenliklerinden kaynaklanan borçları sorgulanacaktır. 

  

SGK’ya  Türkiye   geneli yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası ile bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunan işverenler malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinde 5 puanlık indirimden yararlanamayacağından, bu işverenlerin 5510 sayılı Kanunun 81. Maddesinin 2. fıkrasında yer alan ilave 6 puanlık indirimden de yararlanamayacaklardır. 

 

5510 sayılı Kanunu’n 81. Maddesinin 1. Fıkrasının (ı) bendinde yer alan, “Bu fıkra ve diğer ilgili mevzuatla sağlanan sigorta prim desteklerinin aynı dönem için birlikte uygulanması halinde, bu destek öncelikle uygulanır.” hükmüne istinaden işverenin Türkiye genelinde; 

 

Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması halinde, öncelikle 5510 sayılı Kanunun 81. Maddesinin 1. Fıkrasının (ı) bendinde öngörülen 5 puanlık prim desteğinden, ardından diğer prim teşviklerinden, 

 

Yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunması halinde ise, beş puanlık indirim uygulanmaksızın sadece ilgili kanunlarda yer alan prim teşviklerinden, Yararlanması mümkün olacaktır. 

 

2021 Eylül ayı bildirgelerinden başlamak üzere yürürlüğe girecek yeni uygulama kapsamında işverenlerin aylık prim ve hizmet belgelerini/ muhtasar ve prim hizmet beyannamelerini 5510 kanun türünü seçmek suretiyle SGK’ya göndermeleri sırasında, işverenlerin Türkiye genelindeki tüm   işyerlerinin yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borçlarının bulunup bulunmadığı sistem tarafından otomatik olarak sorgulanacak ve herhangi bir işyerinden kaynaklı yasal ödeme süresi geçmiş sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunması halinde işverenin Türkiye genelindeki hiç bir işyerinden 5510 sayılı Kanun türünü seçmesi mümkün olmayacaktır. 

Ancak, aylık prim ve hizmet belgelerinin muhtasar ve prim hizmet beyannamesinin 5510 kanun türü seçilerek gönderilmesi sırasında işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerlerinden kaynaklanan sigorta primi, işsizlik sigortası primi ve idari para cezası borç türleri için ayrı ayrı olmak üzere, toplam 15,00 TL'nin altındaki borç asılları (15,00 TL dahil) sorgulama sırasında dikkate alınmayacaktır. 

 

SGK’ya borcu bulunan işverenler borçlarını ödedikleri veya yapılandırdıkları, yapılandırma taksitlerini de düzenli ödedikleri takdirde 5 puanlık indirimden yararlanabilecekler.  Eylül-2021 tarihinde çalıştırılan işçilere ilişkin beyannameler bir sonraki ayın yani 26 Ekim 2021 tarihine kadar verilecek. İşyerlerinden herhangi birinde borcu bulunan işverenler bu borçlarını 26 Ekim’den önce ödedikleri takdirde tüm işyerleri için prim indirimden yararlanmaya devam edebilecekler. Aksi durumda 5 puanlık prim indirimi uygulanan işyerlerinde indirime son verilecek. Böylelikle işverenler kendi işletmesinde çalıştırdığı işçiler için daha fazla prim ödeyecekler. 

 

Beş puanlık indirim ne anlama geliyor onunla ilgili olarak detayına girmek istersek; işçinin brüt ücretine prime esas kazancının tamamına uygulanıyor. Diğer bir ifade ile brüt asgari ücret (3.577,5 TL) ile bunun 7,5 katı olan (26.831,25 TL) arasında değişiyor. Buna göre, 5 puanlık prim indirimi işçi başına 3.577,5*%5’i 178,88 TL, 26.831,25*%5’i 1.341,56 TL. Arasında değişebiliyor. 

 

Netice itibariyle,  5  puanlık prim indirimi ile ilgili 2008/Ekim ayından buyana devam eden işyeri bazında borç sorgulama uygulaması, 2021/Eylül ayına/dönemine ilişkin, aylık prim ve hizmet belgesinden/muhtasar ve prim hizmet beyannamesinden itibaren işyeri bazında değil, işverenin Türkiye genelindeki tüm işyerleri esas alınarak sorgulama yapılacağından, 5 puanlık prim indirimi hakkının kaybedilmemesi için işverenlerin düzenli ve sık aralıklarla Türkiye geneli borç sorgulaması yapması, eğer şuana kadar başvuru yapılmamış ise elektronik ortamda borç sorgulaması için e-Borcu Yoktur uygulamasına başvurulması, yine borcu olmayan işyerlerinden dolayı 5 puanlık prim indirimi hakkının kaybedilmemesi için borcu bulunan işyerleri için 31 Ağustos 2021’de başvuru süresi sona erecek olan 7326 sayılı yapılandırma uygulamasından yararlanılması uygun olacaktır. 

 

Beş puanlık prim indiriminden yararlanan işletmelere ayrıca ilave olarak 6 puanlık prim indirimi uygulanıyor. Diğer bir anlatımla borcu nedeniyle 5 puanlık prim indiriminden yararlanamayan işverenler ilave 6 puan indiriminden de yararlanamayacaklar. 

 

Günün Sözü: “Ağaçlar yanıp bitince mi yangınlar sönecek?” Osman Gürün (Muğla Belediye Başkanı) 


Abdulbaki AKBAL 
S.M.Mali Müşavir-B.Denetçi